شنبه ۱ مهر ۱۳۹۶
يکشنبه ۸ بهمن ۱۳۹۱ 9681 0 7

مراقبت از یک بیمار مبتلا به آلزایمر، مستلزم اطلاع از ماهیت بیماری و روش های صحیح مراقبت از بیمار است. یعنی باید بیماری را بشناسیم و عوارض آن را بدانیم و سپس روش های مراقبت مناسب از بیمار را تمرین کنیم.

چگونه از یک سالمند مبتلا به آلزایمر مراقبت کنیم؟

آلزایمر در سالمندی

مقاله اختصاصی سلامت ۱۱۸مراقبت از یک بیمار مبتلا به آلزایمر، مستلزم اطلاع از ماهیت بیماری و روش های صحیح مراقبت از بیمار است. یعنی باید بیماری را بشناسیم و عوارض آن را بدانیم و سپس روش های مراقبت مناسب از بیمار را تمرین کنیم.
 
پیش از هر چیز باید بدانیم که آلزایمر یک بیماری پیش رونده است. یعنی به مرور زمان، عوارض آن بیشتر و بیشتر می شود زیرا بیماری، سلولهای بیشتری از مغز را درگیر کرده و از بین می برد. پس در نتیجه باید بدانیم که مراقبت از این بیماران، یک فرایند طولانی است لذا باید برنامه ریزی بلند مدتی را در نظر بگیریم که در آن مرحله به مرحله نیاز به مراقبت از نظر کمّی و کیفی، رو به افزایش است.
 
آلزایمر نوعی از زوال ذهنی است که ابتدا قابلیت زبان و کلام و رفته رفته تفکر، استدلال و حافظه را از بین می برد به طوری که فردی که در آغاز شاید تنها در به کار بردن برخی از افعال یا اسم ها دچار مشکل می شد، کم کم حتی قادر نیست تشخیص دهد که چه زمانی از روز است یا نام او چیست و یا اینکه آیا نیاز به اجابت مزاج دارد یا خیر؟
 
مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر در منزل:
مراقبت از این بیماران در منزل مستلزم رعایت چند نکته است:
•    شما (تمام اعضای خانواده) باید ماهیت بیماری را بشناسید و خود را از نظر روانی و سایر برنامه ریزی ها با شرایط پیش رونده بیماری تطبیق دهید.
 
•    در منزل قوانین رفتاری و برنامه ریزی روزانۀ ثابتی داشته باشید تا یادآوری آن برای بیمار ساده تر شود. مثلاً ساعات غذا خوردن، حمام کردن یا خوابیدن را به طور ثابتی تنظیم کنید.
 
•    روابط اجتماعی و تفریحات خانوادگی را حفظ کنید و بیمار را نیز در آن ها شرکت دهید.
 
•    محیط خانه را ایمن کنید. فراموش نکنید که رفتار بیمار مبتلا به آلزایمر کمتر قابل پیش بینی است در نتیجه ممکن است برخی از وسایل خانه با پیشرفت بیماری، تبدیل به منابع خطرآفرین شوند مانند استفاده از اجاق گاز، وسایل برقی و حتی حمام کردن.
 
چگونه می توانیم امنیت و آسایش بیشتری برای بیمار فراهم کنیم؟
•    صبور باشید: بیمار به مرور قابلیت حافظه خود را از دست می دهد در نتیجه شما بیشتر و بیشتر مجبور خواهید شد که اطلاعات را برای او تکرار کنید. ممکن است بارها از شما بپرسد که چه زمانی از روز است یا نام فرزند شما چیست یا چگونه باید از یک وسیله ساده مثل سشوار یا جارو استفاده کند. صبور باشید و با متانت پاسخ او را بدهید. مطمئن باشید که او به یاد نمی آورد که ساعتی پیش پاسخ خود را دریافت کرده است. اگر می دانست، قطعاً مزاحم شما نمی شد!
 
•    مهربان باشید: ممکن است که بیمار حتی نام شما را به خاطر نیاورد ولی او هنوز هم قادر است زبان بدن و رفتار شما را درک کند. پس مراقب باشید به جای نشان دادن خستگی و خشم، مهربانی و درک از خود بروز دهید. رویکرد مثبت شما به او اعتماد به نفس و شادی خواهد بخشید.
 
•    رفتاری عادی داشته باشید: رفتار غیرعادی شما با بیمار، غیر طبیعی جلوه می کند. سعی کنید علیرغم مراقبت ویژه از او، برخوردی طبیعی داشته باشید.
 
•    نسبت به رفتار منفی و کج رفتاری بیمار بی اعتنایی کنید: 
توجه نشان دادن نسبت به بدرفتاری ها و بهانـه گیری های بی مورد بیمار سبب ایجاد یک دور باطل می شود و او را به بدرفتاری تشویق می کند. رفتارهای مثبت او را با نشان دادن توجه، تقویت کنید و نسبت به بدرفتاری های او بی تفاوت باشید.
 
•    بدرفتاری های بیمار به معنای خصومت شخصی با شما نیست: آگاه باشید که اختلالات رفتاری بیمار، جنبه شخصی ندارد و جزء طبیعی روند فزاینده بیماری است.
 
•    پرخاشگری و هیجان بیمار را با دارو کنترل کنید: تمام رفتارهای بد بیـمار اگرچه طبیعی است اما نباید اجازه داد که بیش از حد قوت بگیرد. پرخاشگری و رفتـار تهـاجمی، خطرناک است و باید به وسیله دخالت پزشک و دارو کنترل شود تا آسیبی به بیمار و سایر اعضای خانواده نرسد.
 
•    از خودتان مراقبت کنید: حمایت عاطفی از خودتان به اندازه مراقبت از بیمار اهمیت دارد. در غیر این صورت به تدریج دچار فرسودگی روانی خواهید شد و نه تنها زندگی مفید و موثر خود را از دست خواهید داد بلکه حتی قادر به مراقبت صحیح از بیمار هم نخواهید بود. برای خودتان برنامه تفریحی و سرگرمی های مناسب را برنامه ریزی کنید. از دیگران کمک بخواهید تا برای مدت کوتاهی از بیمار شما مراقبت کنند تا شما بدون حضور او به گردش، مهمانی یا هر اجتماع دیگری بروید و روابط اجتماعی خود را حفظ کنید. مشاوران روانشـناس نیز می توانند در تخلیـه نگرانی ها و فرسودگی شما کمک زیادی کنند.
 
آیا می توانیم بیمار را به تنهایی در منزل رها کنیم؟
در مراحل آغاز بیماری شما هنوز می توانید به حافظه و قابلیت درک بیـمار خود اطمیـنان داشته باشید اما کم کم زمانی می رسد که ترک کردن او به تنهایی حتی برای یک ساعت نیز دشوار و یا غیر ممکن می شود. نشانه های اینکه چه زمانی دیگر نمی توانید او را تنها بگذارید از این قرار هستند:
 
•    در صورتی که بیمار خاموش کردن اجاق گاز را پس از آشپزی فراموش کند.
•    بستن درب ورودی منزل را فراموش کند.
•    بستن شیر آب را فراموش کند.
•    قادر به استفاده از تلفن در مواقع اضطراری نباشد (تلفن به شما، یک همسایه، پلیس یا آتش نشانی را فراموش کند.)
•    در صورت تنها ماندن، دچار حملات وحشتزدگی، ترس یا خشم شود.
•    خطرهای احتمالی را درک نکند. مثلاً متوجه آتش سوزی، باز بودن شیر آب یا جریان گاز در خانه نباشد.
 
چه اقدامات امنیتی را می توان برای مراقبت از بیمار در زمان تنها ماندن او صورت داد؟
برای هر کسی از جمله خود شما، ممکن است شرایطی پیش بیاید که مجبور به ترک منزل و تنها گذاشتن بیمار برای دقایق یا ساعاتی شوید. برای تأمین امنیت بیمار می توانید تدابیری بیندیشید از جمله:
•    اگر تنها برای ساعاتی خانه را ترک می کنید، می توانید از یکی از دوستان یا همسایگان خود بخواهید که در غیاب شما در منزلتان حضور داشته باشد.
 
•    اگر مجبورید بیش از یک روز دور از خانه بمانید، می توانید یک پرستار استخدام کنید.
 
•    درب کشوها و کابینت های محتوی دارو، فراورده های شیمیایی یا وسایل خطرناک را قفل کنید.
 
•    از حفاظ ها و نرده ها در لبه پله ها یا طبقات بالا استفاده کنید و درب پشت بام و زیر زمین را ببندید.
 
•    وسایل برقی خطرناک مانند چرخ گوشت و اتو را دور از دسترس قرار دهید.
 
•    تا زمانی که بیمار، قابلیت درک مطلب و خواندن و نوشتن را از دست نداده است، می توانید از یادداشت برای راهنمایی او استفاده کنید. مثلاً بر روی اجاق گاز تابلوی “خاموش کن”، در حمام یا دست شویی“شیر آب را ببند”، تلفن های ضروی مانند تلفن پلیس، اورژانس، آتش نشانی و شماره تلفن همراه خودتان و یا طرز کار وسایل مختلف را بنویسید و نصب کنید.
 
در صورتی که نتوانیم از بیمار در منزل مراقبت کنیم؟
     ممکن است شما و اعضای خانواده تان، شرایط مالی یا روحی نگه داری از بیمار مبتلا به آلزایمر را نداشته باشید. به هر حال مراقبت دائمی از این بیماران فرایندی دشوار و فرساینده است. اگرچه حضور این بیماران در منزل به سلامت روانی آن ها کمک می کند اما ممکن است با پیشرفت بیماری، شما دیگر قادر به پاسخگویی به نیازهای روزافزون بیمار خود نباشید. ممکن است احساس درماندگی منجر به افسردگی، انزوا و حتی اختلالات رفتاری و روحی در شما بشود و یا رابطه خانوادگی شما را تحت تاثیر قرار دهد.
     در این صورت می توانید از مراکز نگه داری سالمندان بیمار بهره بگیرید، می توانید با مشورت پزشک یا مددکار اجتماعی یک مرکز مراقبت ویژه پیدا کنید و یا از خدمات این مراکز در منزل استفاده کنید.
 
     فراموش نکنید که بهره گیری از مراکز نگه داری بیماران و سالمندان، به این معنا نیست که شما وظیفه وجدانی خود را فراموش کرده و یا فرزند ناخلفی هستید، مسلّم است تا زمانی که بتوانید سلامت روانی خود و دیگر اعضای خانواده تان را حفظ کنید، البته مراقبت از بیمار در منزل ارجحیت دارد اما در صورتی که به ادامه روابط مثبت خانوادگی و اجتماعی شما لطمه وارد کند، دلیلی ندارد که از کمک های مراکز دولتی یا خصوصی در این زمینه استفاده نکنید. مطئمن باشید که این تصمیم هم به نفع شما، هم خانواده تان و هم خود بیمار است. 
مقاله اختصاصی سلامت ۱۱۸
مقاله اختصاصی
گروه تدوین محتوای  سلامت  ۱۱۸ 

استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام سلامت ۱۱۸ و درج لینک www.salamat118.com بلامانع می باشد.
 

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان

توضیح: نظراتی که درج می شود، صرفا نظرات شخصی افراد است و لزوماً منعکس کننده دیدگاههای 'سلامت ۱۱۸' نمی باشد.

سلامت ۱۱۸: مرجع سلامت جسم و روان: پزشکی، روانشناسی، تغذیه، ورزش و زیبایی

نظر شما